Percentage berekenen —
gratis WiskundeHulp calculator
Stap-voor-stap uitleg van alle soorten percentage-berekeningen. Gratis WiskundeHulp calculator met uitleg voor vmbo, havo en vwo. Inclusief procentuele stijging, BTW en samengestelde rente.
Wat is X% van Y? → Y × (X ÷ 100)
Procentuele stijging? → ((nieuw − oud) ÷ oud) × 100
Alle Calculators
WiskundeHulp percentage calculator — met uitleg
Kies het type berekening, vul de getallen in en zie direct het antwoord met alle tussenstappen.
en klik op berekenen
om de verandering te zien
Wat is een percentage? De basis uitgelegd
Het woord “procent” komt van het Latijn per centum, wat letterlijk “per honderd” betekent. Een percentage is dus een getal uitgedrukt als een deel van honderd. Wanneer we zeggen dat 25% van de leerlingen gezakt is, bedoelen we dat van elke honderd leerlingen er 25 zijn gezakt — ongeacht hoeveel leerlingen er eigenlijk waren.
Dit maakt percentages ongelooflijk praktisch voor vergelijkingen. De WiskundeHulp calculator hierboven laat toe om verhoudingen eerlijk te vergelijken tussen groepen van verschillende grootte. 40 van 160 en 25 van 100 zijn allebei 25%, ook al gaat het om andere absolute aantallen.
Type 1 — Deel is wat % van geheel?
percentage = (deel ÷ geheel) × 100
Type 2 — Wat is X% van Y?
bedrag = Y × (X ÷ 100) of Y × 0,X
Type 3 — Procentuele stijging of daling
verandering% = ((nieuw − oud) ÷ oud) × 100
Type 1: Deel is wat procent van het geheel?
Dit is de meest basale percentage-berekening. Je weet het deel én het geheel, en je wilt weten welk percentage het deel is van het geheel.
Tip voor vmbo: onthoud dat “procent” letterlijk “per honderd” betekent. 25% = 25 per 100 = 0,25. Je kunt dus altijd een percentage omzetten naar een decimaal door door 100 te delen.
Op havo gebruik je percentages ook in combinatie met complementaire berekeningen en bij het analyseren van datasets en tabellen.
Veelgemaakte fouten — Type 1
Type 2: Wat is X% van Y?
Het tweede type is de omgekeerde vraag: je weet het percentage en het geheel, en je zoekt het bedrag. Dit gebruik je voor kortingen, BTW-berekeningen, commissie en interest. Percentages komen ook veel voor in breuken — een percentage is immers een breuk met noemer 100. Als je ook twee vergelijkingen tegelijk moet oplossen, kijk dan bij onze stelsels van vergelijkingen calculator.
Verander het percentage direct in een decimaal: zet de komma twee plaatsen naar links. Dan vermenigvuldig je gewoon. 35% van 240 = 240 × 0,35 = 84. Geen deling nodig.
Handige percentages als decimalen
| Percentage | Als decimaal | Breuk | Vuistregel |
|---|---|---|---|
| 1% | 0,01 | 1/100 | Deel door 100 |
| 5% | 0,05 | 1/20 | Deel door 20 |
| 10% | 0,10 | 1/10 | Deel door 10 |
| 12,5% | 0,125 | 1/8 | Deel door 8 |
| 20% | 0,20 | 1/5 | Deel door 5 |
| 25% | 0,25 | 1/4 | Deel door 4 |
| 33,3% | 0,333 | 1/3 | Deel door 3 |
| 50% | 0,50 | 1/2 | Deel door 2 |
| 75% | 0,75 | 3/4 | 3 × (deel door 4) |
| 100% | 1,00 | 1/1 | Het geheel zelf |
| 150% | 1,50 | 3/2 | 1,5 × het getal |
Type 3: Procentuele stijging en daling
De derde soort vergelijkt twee waarden: een beginwaarde en een eindwaarde. Je berekent hoeveel procent er gestegen of gedaald is. Deze WiskundeHulp calculator functie is handig voor prijsveranderingen, groei en inflatie.
Verandering% = ((nieuw − oud) ÷ oud) × 100
Positief = stijging | Negatief = daling
Nieuw bedrag na stijging = oud × (1 + p/100)
Nieuw bedrag na daling = oud × (1 − p/100)
Op havo leer je de groeifactor gebruiken om snel meerdere periodes te berekenen.
Samengestelde percentages en rente op rente
Bij samengestelde rente wordt de rente van de vorige periode ook meegeteld als basis voor de volgende periode. Dit is het principe achter spaarrentes, beleggingen, inflatie en bevolkingsgroei.
Eindwaarde = beginwaarde × (1 + r)ⁿ
waarbij r = rentevoet als decimaal | n = aantal periodes
Voorbeeld: €2.000 op een spaarrekening met 3% per jaar, na 5 jaar:
2000 × (1,03)⁵ = 2000 × 1,1593 = €2.318,55
Het grote verschil met enkelvoudige rente: bij enkelvoudige rente bereken je altijd 3% van de oorspronkelijke €2.000, dus €60 per jaar → na 5 jaar = €2.300. Bij samengestelde rente kom je uit op €2.318,55 — €18,55 meer. Op de lange termijn wordt dit verschil enorm: €10.000 met 7% enkelvoudige rente over 30 jaar = €31.000. Met samengestelde rente: €10.000 × 1,07³⁰ = €76.123.
Veelgemaakte fouten bij percentageberekeningen
Oefenopgaven — klik op ’toon antwoord’
Probeer eerst zelf het antwoord te berekenen en controleer dan met de uitwerking.
12 ÷ 48 = 0,25 → × 100 = 25%
240 × 0,15 = 36
180 × 0,80 = 144
((4130−3500) ÷ 3500) × 100 = 18%
85 ÷ 1,21 = 70,25
1,035ⁿ > 1,5 → n > log(1,5)/log(1,035) ≈ 11,8 → 12 jaar
Percentages in het dagelijks leven
Percentages zijn niet alleen wiskundig abstract — ze zitten in elke financiële beslissing die je neemt. Hier zijn de meest voorkomende toepassingen buiten de klas:
- BTW — In Nederland geldt 21% hoog tarief en 9% laag tarief (o.a. voedsel en boeken). Nettobedrag × 1,21 of 1,09 = brutoprijs.
- Hypotheekrente — Je leent €300.000 met 4,1% per jaar. Eerste jaar: €300.000 × 0,041 = €12.300 rente.
- Inflatie — Als de inflatie 3,5% per jaar is, kost een boodschappenmandje van €100 na 10 jaar: 100 × 1,035¹⁰ ≈ €141,06.
- Kortingen cumuleren — Twee kortingen van 20% en 10% zijn niet samen 30%: 100 × 0,80 × 0,90 = 72 → 28% totale korting.
- Procentpunt vs. percentage — Als de werkloosheid stijgt van 4% naar 7%, is dat 3 procentpunt, maar een procentuele stijging van 75%.
Een rentetarief dat stijgt van 2% naar 5% stijgt met 3 procentpunt — maar dat is een procentuele stijging van 150%. Kranten gebruiken vaak “procent” als ze “procentpunt” bedoelen. Leer dit verschil voor je eindexamen statistiek.
Veelgestelde vragen over percentage berekenen
Conclusie — percentage berekenen onder de knie
Percentages zijn een onmisbaar gereedschap in je dagelijks leven — van het berekenen van kortingen in de winkel tot het begrijpen van hypotheekrente en beleggingen. Met de drie basisformules die je op deze pagina hebt geleerd, kun je elk soort percentageberekening aanpakken: het berekenen van een percentage uit een deel en geheel, het vinden van X% van Y, en het bepalen van procentuele stijgingen of dalingen.
De WiskundeHulp calculator bovenaan deze pagina helpt je om snel en foutloos te rekenen met percentages. Of je nu oefent voor je eindexamen vmbo, havo of vwo, of gewoon je huiswerk controleert — de calculator toont alle tussenstappen zodat je precies begrijpt hoe je tot het antwoord komt. Gebruik hem zo vaak als je wilt, helemaal gratis.
Voor andere wiskundige onderwerpen kun je ook terecht bij onze gemiddelde calculator, de pythagoras calculator, de abc-formule calculator, de lineaire vergelijking calculator, de stelsels van vergelijkingen calculator of de breuken calculator. Blijf oefenen met de voorbeeldopgaven op deze pagina, en je zult merken dat percentages al snel een tweede natuur worden. Veel succes met je studie!
Bronnen: Examenblad.nl — officiële examenprogramma’s wiskunde A, B en C · SLO Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling · Van de Craats & Bosch, Basisboek Wiskunde (Pearson, 2021) · CBS Statistieken · Ministerie van Financiën — BTW-tarieven Nederland